รหัสโทรศัพท์ 31
ประวัติของแขวงจำปาสักสืบสาวได้ถึงสมัยอาณาจักรฟูนันและเจนละ  ปรากฏชื่อในพงศาวดารเขมรว่า  สะมะปุระ เมื่ออาณาจักรฟูนันเสื่อมอำนาจ คนลาวย้ายถิ่นฐานเข้ามาสร้างบ้านเรือนกลายเป็นเมืองใหม่นามว่า จำปานะคะบุลีสีหรือจำปานคร  ถึงรัชสมัยเจ้าฟ้างุ่มได้ทรงรวบรวมเมืองต่างๆ ของลาวเข้าเป็นอาณาจักรเดียวกันให้ชื่อว่าล้านช้าง มีเมืองหลวงอยู่ที่หลวงพระบาง  ต่อมาได้ย้ายมาอยู่ที่เวียงจันทน์  อาณาจักรล้านช้างเจริญมาได้ 200 ปีเศษก็เริ่มอ่อนแอ  แตกออกเป็น 3 ฝ่ายคืออาณาจักรหลวงพระบาง  อาณาจักรเวียงจันทน์ และอาณาจักรจำปาสัก  แผ่นดินไทยช่วงนั้นอยู่ในสมัยกรุงธนบุรี เพราะระแวงว่าลาวจะร่วมมือกับพม่าตีขนาบไทย สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชจึงโปรดให้เจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก (รัชกาลที่ 1) ยกทัพไปตี ลาวทั้งสามอาณาจักรตกเป็นของไทยนาน 114 ปี จนถึง พ.ศ. 2436 ไทยต้องยกลาวให้ฝรั่งเศส  แต่ครั้นปลายสงครามโลกครั้งที่ 2 ฝรั่งเศสอ่อนแอ ญี่ปุ่นก็เข้ามาปกครองแทน  สิ้นสงครามโลกญี่ปุ่นเป็นฝ่ายแพ้  ทำให้ฝรั่งเศสได้กลับมาครองลาวอีกครั้ง จนถึงสงครามเดียนเบียนฟู พ.ศ. 2497 ฝรั่งเศสแพ้เวียดนามจึงหมดอำนาจในลาวไปอย่างเด็ดขาด  เมื่อลาวได้เอกราชกลับถูกสหรัฐอเมริกาแทรกแซงทางการเมืองและการทหาร  แต่กลุ่มลาวรักชาติได้ร่วมกันต่อสู้อย่างแข็งขันจนสหรัฐอเมริกาล่าถอยไป  ลาวเปลี่ยนการปกครองเป็นระบอบคอมมิวนิสต์ ยกเลิกสถาปันเจ้าชีวิต(กษัตริย์) เจ้าชีวิตองค์สุดท้ายแห่งอาณาจักรจำปาสักคือเจ้าบุญอุ้ม
จำปาสักเป็นแขวงที่มีแม่น้ำโขงไหลผ่านกลาง พลเมืองประกอบด้วยชาวลาวลุ่ม ชาวภูไท และชาวเขาเผ่าต่างๆ อาศัยอยู่ตามที่ราบสูง โดยเฉพาะบริเวณที่ราบสูงบอละเวน

ที่ราบสูงบอละเวน
หรือที่ชาวลาวเรียกกันว่า พูเพียงบอละเวน  เป็นที่ราบสูงทางตะวันออกเฉียงใต้ของประเทศ  ครอบคลุมพื้นที่บางส่วนของแขวงจำปาสัก  สาละวัน เซกอง และอัตตะปือ  เป็นถิ่นที่มีชาวละเวนอาศัยอยู่มากที่สุดจนเป็นที่มาของชื่อสมัยอาณานิคมฝรั่งเศสนำกาแฟ ยางพารา  และกล้วยเข้ามาปลูกเป็นพืชเศรษฐกิจ  พอฝรั่งเศสหมดอำนาจเกิดสงครามเปลี่ยนแปลงการปกครองเรือกสวนถูกทิ้งร้างทรุดโทรม ต่อมาได้รับการฟื้นฟูจนกลายเป็นแหล่งกสิกรรมที่อุดมสมบูรณ์  ผลิตผลที่ขึ้นชื่อคือกาแฟพันธุ์ดี เช่น อาราบิก้า  โรบัสต้า

ปากเซ (Pakse)   เป็นเมืองหลวงของแขวง  เป็นเมืองที่ฝรั่งเศสสร้างขึ้นใหม่เมื่อ พ.ศ. 2448  เพื่อคานอำนาจกับเมืองจำปาสัก(บ้านวัดทุ่ง)  ตั้งอยู่ตรงบริเวณที่แม่น้ำโขงกับแม่น้ำโดนไหลมาบรรจบกัน  ห่างจากชายแดนไทยที่ช่องเม็ก  จังหวัดอุบลราชธานี 42 กิโลเมตร

จำปาสัก (Champasak)  อยู่ห่างจากปากเซ 30 กิโลเมตร  อดีตคือศูนย์กลางการปกครองของแขวง และเป็นที่ประทับของราชวงศ์สายจำปาสัก  เมื่อฝรั่งเศสตั้งปากเซเป็นเมืองหลวงแห่งใหม่ จำปาสักกลายเป็นเมืองเล็กที่เงียบสงบ  ถนนหนทางในเมืองส่วนใหญ่เป็นลูกรัง  ร่มรื่นด้วยทิวไม้ใหญ่  สถานที่ท่องเที่ยวในตัวเมืองมีเพียง วัดทอง ซึ่งเป็นวัดประจำราชวงศ์และเป็นที่ตั้งเจดีย์บรรจุพระอัฐิของพระเจ้ายุทธิธรรม เจ้าราชดนัย  เจ้าบุญอุ้ม  และเจ้าชายเจ้าหญิงสายราชวงศ์จำปาสักอีกหลายพระองค์  ห่างตัวเมืองไปประมาณ 8 กิโลเมตร  มีวัดตั้งอยู่ริมแม่น้ำโขงชื่อวัดพุทธวนาราม หรือ วัดเมืองกาง เป็นวัดที่มีศิลปกรรมลาวไทย พม่า ฝรั่งเศส ที่ผสมกันอย่างกลมกลืน

สี่พันดอน (Si phan don)   แม่น้ำโขงช่วงใกล้เขตแดนกัมพูชามีขนาดกว้าง 10-12 กิโลเมตร  กลางลำน้ำเต็มไปด้วยเกาะแก่งหินขนาดต่างๆ ถึง 4,000 เกาะ เป็นที่มาของชื่อสี่พันดอน  คำว่าดอนในภาษาลาวหมายถึง เนินดินที่ผุดขึ้นในแม่น้ำและมีน้ำล้อมรอบ ในจำนวนสี่พันดอนนี้ ดอนที่ใหญ่ที่สุดคือดอนโขง

ดอนโขงหรือเมืองโขง
กว้าง 6 กิโลเมตร ยาว 12 กิโลเมตร  เป็นบ้านเกิดของท่านคำไตสีพันดอน  อดีตประธานประเทศลาว นับว่าเป็นเมืองที่มีขนาดใหญ่และมีความเจริญด้วยระบบโครงวร้างพื้นฐาน ถนน  ไฟฟ้า  และประปาที่สมบูรณ์ มีแม่น้ำโขงล้อมรอบ  มีโรงแรมและเกสต์เฮาส์เป็นจำนวนมาก  โดยเฉพาะวิลล่าแบบฝรั่งเศสหลายแห่งที่ได้รับการปรับปรุงซ่อมแซม  รวมทั้งร้านอาหารริมแม่น้ำโขงที่มีอาหารสดๆ จากแม่น้ำมาบริการ   จึงมีชาวต่างชาติไปพักผ่อนตากอากาศจำนวนมาก  สถานที่น่าสนใจ ได้แก่ วัดพวงแก้วมีพระพุทธรูป ปูนปั้นขนาดใหญ่  วัดจอมทอง  วัดเก่าแก่ที่สุดของดอนโขง สร้างในสมัยเจ้าอนุวงศ์

ดอนคอน
เป็นดอนขนาดรองลงมา กว้าง 4.5 กิโลเมตร  ยาว 5 กิโลเมตร ประกอบด้วย 3 หมู่บ้าน  มีที่พักทั้งวิลล่าเก่าสมัยอาณานิคม และเรือนฝาไม้ไผ่ขัดแตะ  หลังคามุงหญ้าแบบหลังเดี่ยวและเรือนแถว  ห่างจากหมู่บ้านไป 2 กิโลเมตร เป็นที่ตั้งของน้ำตก หลี่ผี

ดอนเด็ด
เป็นเกาะเล็กๆ ทางตอนเหนือของดอนคอน สมัยฝรั่งเศสยึดครองอินโดจีนจำเป็นต้องขนส่งสินค้าและสิ่งของต่างๆ ขึ้นไปทางตอนกลางประเทศแต่ติดขัดเกาะแก่งขนาดใหญ่ทำให้เรือสินค้าไม่สามารถแล่นผ่านไปได้  จึงได้สร้างท่าเรือและทางรถไฟบนดอนคอน พอเรือแล่นมาถึงบริเวณสี่พันดอนก็จอดเรือไว้ที่ดอนคอน  ขนถ่ายสินค้าจากเรือไปทางรถไฟจากหัวดอนไปท้ายดอนแล้วขนสินค้าลงเรือใหม่  ทางรถไฟสายนี้ปัจจุบันยังคงมีซากหลงเหลืออยู่ให้เห็น  รวมทั้งหัวรถจักรไอน้ำที่ใช้ในสมัยนั้น
จากดอนคอน หรือ ดอนเด็ด  นั่งรถหรือเรือไปที่บ้านกะสัง  แล้วเดินทางต่อไปประมาณ 10 กิโลเมตร  ก็จะถึงที่ตั้งของน้ำตกคอนพะเพ็ง  หรือ ตาดคอน  เป็นน้ำตกขนาดใหญ่ที่สุดในเขตแม่น้ำโขงตอนล่าสงได้รับสมญานามว่าไนแองการาเอเชีย  เกิดจากแก่งขนาดยักษ์สูง 10 เมตรเศษ ขวางทางน้ำ